Η Αγία Σοφία αποτέλεσε έμπνευση του Κωνσταντίνου, όραμα του
Ιουστινιανού και το σχέδιο δύο σημαντικότερων αρχιτεκτόνων της
αυτοκρατορίας, του Ανθέμιου από τις Τράλλεις και του Ισίδωρου από τη
Μίλητο.
Ο Ιουστινιανός ήθελε να δημιουργήσει ένα κτίσμα διαφορετικό και
εντυπωσιακό που θα ξεπερνούσε τις τεχνολογικές δυνατότητες της εποχής.
Και τα κατάφερε. Στην ίδια θέση που το 360 μ.Χ είχε ανεγερθεί ο πρώτος
ναός, επί της αυτοκρατορίας του Κωνσταντίου Β', ο Ιουστινιανός (527-565
μ.Χ) έχτισε έναν νέο, πολύ μεγαλύτερο και μεγαλοπρεπέστερο.
Το κέντρο της χριστιανικής πίστης και λατρείας είχε μεταφερθεί στη «Νέα Ιερουσαλήμ»
όπως την αποκαλούσαν οι Βυζάντιοι. Η Μεγάλη Εκκλησία, ήταν από το 360
μέχρι το 1453 ορθόδοξος καθεδρικός ναός της Κωνσταντινούπολης. Ο ναός
χωρούσε 23.000 ανθρώπους, 525 ψάλτες, διακόνους και ιερείς.
Η Αγία Σοφία μπορεί να έμεινε όρθια για 15 ολόκληρους αιώνες
αψηφώντας τους σεισμούς, όμως μπροστά στη στενή πολιορκία του τούρκου
κατακτητή δεν άντεξε. Η τραγική ιστορία γράφεται το 1453. Η Πόλη
πέφτει, παραδίδεται στο σουλτάνο Μωάμεθ το Β’ και στις 29 Μαίου του
1453 η Πόλη αλώθηκε.
Θρύλοι και παραδόσεις γύρω από την άλωση της Πόλης